Gedetineerdenbegeleiding

Algemeen
Rechtsgang
Mogelijkheid ondergaan straf in Nederland
Financiële hulp tijdens detentie
Consulaire bijstand tijdens detentie

H.M. Ambassade te Rabat

Adres:	40, Rue de Tunis B.P. 329 Quartier Hassan Rabat
Tel.:	+212 (0)37-219600 (algemeen) +212 (0)61-292208 (gedetineerdenlijn)
Fax:	+212 (0)37-219665
E-mail:	nlgovrab@mtds.com

Het Honorair Consulaat Generaal te Casablanca

Adres:	26 Rue Nationalet 1ere étage 20000 Casablanca
Tel.:	+212 (0)22 221820
Fax:	+212 (0)22 296576
E-mail:	nlgovcas@menara.ma

Algemeen

De Ambassade en het Honorair Consulaat Generaal behartigen de belangen van Nederlanders in Marokko. Zo ook de belangen van de Nederlandse gedetineerden in Marokko.

Bijstand kan worden verleend aan gedetineerden met de Nederlandse nationaliteit. Aan gedetineerden met een verblijfstitel voor Nederland kan slechts beperkte consulaire bijstand worden geboden.

Rechtsgang

Algemeen

Men moet beseffen dat men in geen geval een beroep kan doen op het feit dat men buitenlander is om zich te onttrekken aan het rechtssysteem van het land waarin men de wet heeft overtreden. De Ambassade kan er niet voor zorgen dat u in vrijheid wordt gesteld, een voorkeursbehandeling krijgt of op borgtocht vrij komt. De Ambassade kan niet in de rechtsgang van een ander land treden en geen onderzoek instellen naar een strafbaar feit.

Arrestatie

Indien een Nederlander in Marokko wordt gearresteerd op verdenking van een strafbaar feit, wordt de Nederlandse Ambassade in Rabat of het Consulaat-generaal in Casablanca in de regel hiervan niet op de hoogte gesteld door de Marokkaanse autoriteiten Het is daarom noodzakelijk dat de gearresteerde hier zelf nadrukkelijk om vraagt of anders zelf contact opneemt met de Ambassade.

De Ambassade meldt vervolgens de arrestatie bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Het ministerie zal, als de gearresteerde dit wenst, contact opnemen met een door de hem/haar aangewezen contactpersoon en deze informeren over zijn / haar situatie.

Het is ook mogelijk dat de familie van de gearresteerde contact opneemt met het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag en daar melding maakt van de arrestatie.

Ministerie van Buitenlandse Zaken
Afdeling Consulair-Maatschappelijke Zaken
Postbus 20061
2500 EB Den Haag
Tel: 070-3484770 of 4776
Fax: 070-3485256
E-mail: dcz-cm@minbuza.nl

Contactpersoon

Indien de gearresteerde dit wenst, bestaat de mogelijkheid om iemand van de familie (of iemand anders) als contactpersoon op te geven. Deze persoon kan contact onderhouden met het Ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag (de Ambassade houdt geen direct contact met de contactpersoon). Dit is de enige persoon die gerechtigd is informatie in te winnen en geïnformeerd te worden over de arrestatie en detentie. Het Ministerie geeft onder geen enkel beding informatie hier omtrent aan derden, ook niet aan andere familieleden of kennissen.

Direct na de arrestatie

Gedurende de verhoren op het politiebureau is rechtsbijstand niet toegestaan. Na deze periode wordt de verdachte voorgeleid aan de Rechter-commissaris; deze kan de verdachte voorlopige hechtenis opleggen.

Voorlopige hechtenis

Wordt men in voorlopige hechtenis genomen dan wordt men in een gevangenis geplaatst. De voorlopige hechtenis duurt maximaal 24 maanden welke periode verlengd kan worden met vijf maal 2 maanden kan worden. Tijdens deze periode kunnen aan de gedetineerde bepaalde beperkingen worden opgelegd bijvoorbeeld een verbod op contact met familieleden of de Ambassade.

Hulp van een tolk

Een verdachte kan aanspraak maken op een tolk. Dat geldt reeds vanaf het eerste verhoor bij de politie of bij de douane. De kosten voor het inhuren van de tolk moeten betaald worden door de Marokkaanse autoriteiten. Er is in Marokko maar een zeer beperkt aantal beëdigde tolken Nederlands-Arabisch aanwezig. Het ontbreken van een tolk is een veelvoorkomende reden om een proces te verdagen.

Vrijlating op borgtocht

Het is in principe mogelijk om op borgtocht vrij te komen. Vrijlating op borgtocht wordt echter niet gemakkelijk verleend als het om buitenlandse gedetineerden gaat. Bij een drugsdelict komt vrijlating op borgtocht nooit voor.

Rechtszitting

Bij de rechtszitting zal moet de advocaat en, zo nodig, een tolk aanwezig zijn.

De kosten die verbonden zijn aan de inschakeling van een advocaat worden nooit door de Nederlandse staat betaald. De Ambassade kan men hiervoor niet aanspreken. De familie dient zelf contact te onderhouden met de advocaat van de gedetineerde. Tevens kan de Ambassade niet adviseren bij de keuze van een tolk.

Vonnis

In Marokko wordt gewoonlijk een hogere strafmaat gehanteerd dan in Nederland. Een vonnis bestaat gewoonlijk uit een hoge onvoorwaardelijke gevangenisstraf en, in het geval van drugssmokkel, daarnaast een aantal hoge geldboetes. Het is verstandig dat de gedetineerde een exemplaar van het vonnis opvraagt en een kopie hiervan aan de Ambassade of het Consulaat ter beschikking stelt.

Beroep

Tegen het vonnis van het Tribunal de Première Instance kan binnen 8 dagen beroep worden aangetekend. Het aantekenen van beroep is echter niet verplicht. Er moet op gewezen worden dat het vonnis in hoger beroep mogelijk zelfs hoger uitvalt dan de uitspraak van de eerste rechtbank.

Cassatie

Na het hoger beroep is het mogelijk nog in Cassatie te gaan. Hierbij zal worden gekeken of er geen fouten gemaakt zijn in de procedure. Indien het cassatieverzoek wordt goedgekeurd gaat de zaak terug naar het Cour D’Appel welke eerder een uitspraak heeft gedaan. De uitspraak van de cassatie kan geruime tijd in beslag nemen (tot wel 1,5 jaar). Soms kan ook de Procureur generaal van het Cour d'Appel cassatie aantekenen. Men wordt hiervan meestal Niet op de hoogte gesteld.

Geldboetes

Na het uitzitten van de gevangenisstraf wordt men pas daadwerkelijk in vrijheid gesteld als de eveneens opgelegde boetes volledig zijn betaald. Indien men de boetes niet kan betalen wordt een vervangende hechtenis (contrainte par corps) opgelegd van maximaal een jaar. Deze aanvullende hechtenis hoeft men niet altijd volledig te ondergaan indien men kan aantonen dat men onvermogend is.

Hiervoor moet men de volgende procedure volgen:

In het verleden had u hiervoor twee documenten uit Nederland nodig. Ten eerste de verklaring van Inkomen en Vermogen (VIV), welke men bij de gemeente kon opvragen en ten tweede een inkomensverklaring van de belastingdienst.

Echter per 1 april 2006 is er in Nederland een wijziging doorgevoerd in het opvragen van dergelijke verklaringen.

De VIV heet tegenwoordig VIValt en bevat alle informatie die in het verleden op de bovengenoemde twee verklaringen stonden. Deze verklaring kan worden opgevraagd bij de Raad van Rechtsbijstand van de regio waar u woonachtig was. Het telefoonnummer van het centrale bureau is 029-3527200 en de website www.rvr.org.

Indien men deze verklaring gaat opvragen heeft men hiervoor het sofi-nummer en een kopie van het legitimatiebewijs nodig. Tevens moet de veroordeelde nog zijn ingeschreven in een gemeente in Nederland. De VIValt wordt op dit moment altijd afgegeven voor het jaar 2004. Voor de rechtbank in Marokko heeft men echter een verklaring nodig met de meest recente gegevens dus bij voorkeur over het jaar 2005. Men moet dan extra bewijsstukken meezenden bij de aanvraag.

Een tweede mogelijkheid is het opvragen van een IB52 formulier bij de belastingdienst. Ook hiervoor heeft men het sofi-nummer van de betrokkene nodig. Voor informatie hierover kunt u bellen met nummer 0900-8020. Ook voor deze verklaring geld dat het noodzakelijk is dat deze de meeste recente gegevens weergeeft.

De verklaring die u opvraagt dient te worden voorzien van een Arabische of Franse vertaling en achtereenvolgens te zijn gelegaliseerd door:

De President van de Arrondissementsrechtbank
Het Nederlandse Ministerie van Justitie
Het Nederlandse Ministerie van Financiën
Het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken
De Marokkaanse vertegenwoordiging in Nederland (Ambassade of Consulaat)

Nadat de papieren in orde zijn, kunnen ze aan de Ambassade worden verzonden. De Ambassade stelt op basis van deze papieren een aanvullende verklaring op voor de Procureur Generaal van de rechtbank waar men veroordeeld is alsmede een begeleidende brief.

Het is aan te raden het verzoek om kwijtschelding van de boetes tijdig in te dienen (uiterlijk 7 tot 8 maanden voordat de vrijheidsstraf eindigt).

Helaas betreft het hier om een nieuwe procedure en nieuwe formulieren. De Ambassade kan vanwege het nog ontbreken aan praktische ervaring niet adviseren over het opvragen van deze formulieren. Indien het niet lukt om de betreffende formulieren op te vragen kan men contact opnemen met dhr. H. van Kooten van de Stichting Reclassering Nederland. Het telefoonnummer is: 030-2879988.

Tevens is er nog geen ervaring met het indienen van deze nieuwe formulieren bij de Marokkaanse autoriteiten.

Tenslotte dient het duidelijk te zijn dat het verzoek om kwijtschelding wordt beoordeeld door een Marokkaanse kamer van drie rechters. De rechters behouden zich altijd het recht voor om ingediende verzoeken - ook als blijkt dat men daadwerkelijk onvermogend is en de boetes dus niet kunt betalen - niet in te willigen. Als men naast de Nederlandse ook de Marokkaanse nationaliteit bezit, zal de kamer in geval van twijfel ook een onderzoek kunnen instellen naar eventueel vermogen in Marokko.

Terugkeer naar Nederland na in vrijheid stelling

Veroordeling wegens een ernstig misdrijf is voor Marokko een reden om een buitenlander het land uit te wijzen, nadat deze zijn straf heeft ondergaan. Het is mogelijk in beroep te gaan tegen deze beslissing door een goed beredeneerd verzoek in te dienen bij de Procureur-Generaal van het Cour d’Appel waar men is veroordeeld. Bi-Patriden worden niet uitgezet.

Men dient de terugreis naar Nederland zelf te bekostigen (ook indien men wordt uitgezet). De Ambassade kan hiervoor niet worden aangesproken. Het is dus aan te raden ruim van tevoren contact op te nemen met familie om de terugkeer te regelen.

Voor gedetineerden in het bezit van een verblijfvergunning voor Nederland

Het verblijf in het buitenland n.a.v. detentie kan gevolgen hebben voor de wedertoelating in Nederland. Een vreemdeling wiens detentie binnen afzienbare tijd ten einde loopt, zal een verzoek tot wedertoelating moeten indienen bij de immigratie en naturalisatie dienst (IND). Men kan ook iemand machtigen om deze procedure vanuit Nederland op te starten. Na invrijheidstelling moet men naar de Ambassade komen om een retourvisum aan te vragen. Het retourvisum kan echter altijd pas worden afgegeven indien de Ambassade van de IND een positieve beschikking heeft ontvangen.

Mogelijkheid ondergaan straf in Nederland

Algemeen

Ingevolge de Nederlandse “Wet overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen” ook wel WOTS genoemd, is het onder bepaalde voorwaarden mogelijk dat een Nederlander, die in het buitenland is veroordeeld tot een vrijheidsstraf, die straf in een Nederlandse gevangenis kan ondergaan. Met Marokko heeft Nederland sinds 1999 hierover een bilateraal verdrag gesloten.

Indien men gebruik wil maken van deze mogelijkheid dan dient de gedetineerde hiertoe zelf het initiatief te nemen.

Procedure

Een verzoek tot overbrenging moet worden ingediend bij de Marokkaanse autoriteiten (bij het Ministerie van Justitie) vervolgens zullen de Marokkaanse autoriteiten het verzoek behandelen en, indien zij instemmen, de aanvraag doorsturen naar Nederland. In Nederland wordt het verzoek ter goedkeuring voorgelegd aan het Hof van Arnhem. Als beide landen tenslotte formeel hebben ingestemd zal de feitelijke overbrenging worden geregeld.

Voorwaarden

De gedetineerde is onherroepelijk veroordeeld;
De gedetineerde moet nog tenminste een jaar van zijn straf ondergaan;
De gedetineerde dient de Nederlandse nationaliteit te bezitten
Het feit waarvoor men veroordeeld werd, moet ook in Nederland strafbaar zijn;
Zowel het land waarin de veroordeelde verblijft als Nederland moet instemmen met de overbrenging;
De aan de veroordeelde persoon opgelegde geldboetes moeten zijn betaald of kwijtgescholden (voor een verzoek tot kwijtschelding kan met een Verklaring van Inkomen en Vermogen opsturen zie voor de procedure hieromtrent onder “geldboetes”.

Weigeringsgronden

De veroordeelde persoon heeft de nationaliteit van de staat van veroordeling;
De opgelegde geldboetes en schadevergoedingen zijn niet voldaan;
De Marokkaanse autoriteiten zien een andere reden om niet in te stemmen met de overbrenging.

Informatie

Ministerie van Justitie
DISAD/Bureau Internationale Rechtshulp in Strafzaken (BIRS)
Postbus 20301
2500 EH Den Haag

Zodra het dossier ter beoordeling in Nederland ligt kan de door de veroordeelde persoon aangewezen contactpersoon informatie inwinnen via de WOTS-informatielijn 070-3707555 (op werkdagen van 9.00-12.00 Nederlandse tijd)

Waarschuwingen

In Nederland ingeburgerde vreemdelingen, personen met een verblijfstitel voor Nederland, komen niet voor overbrenging uit Marokko in aanmerking

Na het indienen van de aanvraag ligt de afhandeling van de aanvraag in handen van het Marokkaanse en Nederlandse Ministerie van Justitie. De Ambassade staat volledig buiten deze procedure. Ook een advocaat (in Marokko of Nederland) heeft geen invloed op het bespoedigen van de procedure.

De ervaring bij de toepassing van de procedure heeft geleerd dat deze geruime tijd in beslag neemt.

Financiële hulp tijdens detentie

Algemeen

De Algemene Bijstandswet voorziet niet in toekenning van bijstand aan Nederlanders in buitenlandse gevangenissen. Indien men een uitkering ontving (WIA, WW, Algemene Bijstand) in Nederland wordt deze stop gezet zodra men gedetineerd wordt.

De zorg voor het welzijn van de gevangenen berust in de eerste plaats bij de vreemde autoriteiten.

Geld

Het is mogelijk om gedetineerden geld te sturen. Geld kan worden overgemaakt door middel van een postwissel. Op deze postwissel moet duidelijk het adres van de gevangenis en de naam en het gevangenennummer van de ontvangende persoon staan. Het geld komt op de gevangenisrekening van de gedetineerde. Men wordt afgeraden geld per post te sturen.

Lening

Indien iedere mogelijkheid tot het verkrijgen van geldmiddelen ontbreekt, kan de Nederlandse overheid een geldlening met de gedetineerde aangaan voor het aanschaffen van de hoogst noodzakelijke goederen. Deze lening moet na invrijheidstelling worden terugbetaald.

Gift

Alle gedetineerden van Nederlandse nationaliteit in landen buiten Europa ontvangen een maandelijkse schenking van EUR 30,00.

Consulaire bijstand tijdens detentie

Algemeen

Na de veroordeling wordt de landgenoot regelmatig bezocht en begeleid. De consulaire ambtenaar kan informatie verstrekken over het bestaande gevangenisreglement. Over het algemeen is het echter zo dat gevangenen in Marokko weinig vaststaande rechten hebben. Veel hangt af van het beleid van de lokale gevangenisdirecteur. De Ambassade kan gedetineerden geen betere behandeling bezorgen dan de onderdanen van het land of andere buitenlanders.

Bezoek

In principe kunnen alleen familieleden de gedetineerde bezoeken. Men moet bij het bezoek kunnen aantonen dat men daadwerkelijk familie is.

Mogelijkheden tot bezoek verschillen per gevangenis en veranderen regelmatig. Om teleurstelling te voorkomen doet men er verstandig aan zich van tevoren nauwkeurig te laten informeren. Eventueel kan de Ambassade een introductie brief opstellen ter ondersteuning van een bezoekaanvraag. Hierbij bestaat echter geen enkele garantie dat het bezoek ook daadwerkelijk wordt toegestaan.

Correspondentie

Gedetineerden in Marokko mogen brieven verzenden en ontvangen. In sommige gevangenissen mag alleen in het Arabisch of Frans worden gecorrespondeerd. Men moet er rekening mee houden dat er censuur wordt toegepast op alle inkomende en uitgaande post. De Ambassade kan geen pakjes sturen namens familie of vrienden.

Telefoneren

Telefoneren is in alle gevangenissen mogelijk met een lokale telefoonkaart. Er kan in sommige gevangenissen echter alleen gebeld worden naar een restrictief aantal van te voren op gegeven nummers.

Het bezit van het en het telefoneren met een mobiele telefoon is in alle gevangenissen verboden. In enkele gevangenissen is het echter wel mogelijk.

Lectuur/studiemogelijkheden

In sommige gevallen kan de Stichting Reclassering Nederland een cursus aanbieden. Indien men hierin geïnteresseerd is kan men dit bij de Ambassade of het Consulaat kenbaar maken.

Reclassering

Van de Ambassade of het consulaat ontvangt de gedetineerde een brief die wijst op de mogelijkheid gebruik te maken van de activiteiten van de Unit Buitenland en Buitenlandse betrekkingen (Unit B&BB) van Stichting Reclassering Nederland. De reclassering spant zich in voor de maatschappelijke (her)inpassing van mensen die met het strafrecht in aanmerking komen. De gedetineerde kan, via de Ambassade, aangeven hiervan gebruik te willen maken. Enkele gevangenissen worden ook af en toe bezocht door vrijwilligers.

Adresgegevens:

Stichting Reclassering Nederland
Unit B&BB
Postbus 136
3500 AC Utrecht

Tel: 030-2879988
Fax: 030-2879998
E-mail: secr.bbb@srn.minjus.nl

Medische verzorging

De kwaliteit van de medische verzorging kan per inrichting verschillen maar is overal beperkt. De gedetineerde moet zelf aangeven als hij/zij een arts wil bezoeken. De Ambassade kan behulpzaam zijn bij het bespoedigen van een doktersbezoek. Indien de gedetineerde medicijnen gebruikt, is het noodzakelijk dit te melden bij de gevangenisdirectie. De familie kan - eventueel via de Ambassade - aanvullende medicijnen toezenden. Indien men gespecialiseerde medische verzorging nodig heeft is het verstandig dit aan de Ambassade te laten weten. Deze kan, in overleg met de gevangenisdirectie, zoeken naar een passende oplossing. Eventuele specialistische zorg komt meestal wel voor rekening van de gedetineerde.